حضرت فاطمه معصومه دختر امام موسی بن جعفر(ع) است و در نزد اهل بیت اینگونه ستوده شده است:
امام #رضا(ع) فرمود:
هر کس #فاطمه_معصومه را #زیارت کند، برای او #بهشت نوشته می گردد.
عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا(ع) قَالَ:
سَأَلْتُهُ عَنْ زِيَارَةِ فَاطِمَةَ بِنْتِ مُوسَى(ع) قَالَ مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنَّةُ.
امام #جواد(ع) فرمود:
هر کس عم من(فاطمه معصومه) را در #قم زیارت کند، بهشت برای او نوشته می گردد.
عَنِ ابْنِ الرِّضَا(ع) قَالَ:
مَنْ زَارَ قَبْرَ عَمَّتِي بِقُمَّ فَلَهُ الْجَنَّةُ.
حضرت معصومه بعد از آنکه برادرش امام رضا(ع) به دستور مأمون به مرو فراخوانده شد،
تا ایشان را کنترل کند، برای دیدار برادر به سمت مرو حرکت کرد تا ضمن حمایت از امام رضا(ع)، بصیرت مردم را نسبت به رفتار ناپسند مأمون آگاه کند. لذا ایشان راهی مرو شد و از مسیر کوفه حرکت کرد.
زینب دختر امام #جواد(ع) نخستین کسی بود که قبهای بر قبر حضرت معصومه بنا کرد. تنها گزارش کهن دردسترسی که ماجرای سفر فاطمه بنت موسی(ع) را به تفصیل آورده، تاریخ قم حسن بن محمد قمی اشعری (زنده در 378ق) است که ترجمۀ قرن نهمی آن در دسترس است:
ديگر از سادات حسينيّه از فرزندان موسى بن جعفر عليهما السّلام كه به #قم آمدند، فاطمه بود؛
دختر موسى بن جعفر عليهما السلام، چنين گويند:
بعضى از مشايخ قم كه چون امام على بن موسى #الرّضا عليهما السّلام را از #مدينه بيرون كردند تا به #مرو رود از براى عقد بيعت به ولايت عهدی، براى او فى سنة مأتين خواهر او فاطمه بنت موسى بن جعفر عليهم السّلام در سنه احدى و مأتين به طلب او بيرون آمد چون به #ساوه رسيد بيمار شد؛
پرسيد كه ميان من و ميان شهر قم چه قدر مسافت است. او را گفتند كه ده فرسخ است. خادم خود را بفرمود تا او را بردارد و به قم برد. خادم او را به قم آورد و در سراى موسى بن خزرج بن سعد #اشعرى فرمود، آمد و نزول كرد و روايت صحيح و درست آن است كه چون خبر به آل سعد رسيد همه اتفاق كردند كه قصد ستى فاطمه كنند و از او درخواست نمايند كه بقم آيد از ميانه ايشان موسى بن خزرج تنها هم در آن شب بيرون آمد و چون بشرف ملازمت ستى فاطمه رسيد زمام ناقه او بگرفت و بجانب شهر بكشيد و بسراى خود او را فرود آورد و هفده روز در حيات بود چون او را وفات رسيد بعد از تغسيل و تكفين و نماز موسى بن خزرج در زمينى كه او را بابلان بود آنجا كه امروز روضه مقدسه اوست دفن كرد و بر سر تربت او بورياها سايه ساخته بودند تا آنگاه كه زينب دختر محمد بن على الرضا عليهم السلام اين قبه بر سر تربت او بنا نهاد.
خاندان اشعری ضمن تکریم حضرت معصومه، اخبار و روایات ایشان را حفظ کرده و با تکریم قبر ایشان، شهر قم را به پایگاه برجسته شیعه تبدیل کردند.
📚قمی، تاریخ قم، ص۲۱۴_ ۲۱۳.